Sức khỏe

Những vai trò, nhu cầu và nguồn cung cấp Protid

Những vai trò, nhu cầu và nguồn cung cấp Protid
  1. Cấu trúc

Protein là thành phần cơ bản của vật chất sống, là yếu tố tạo hình chính, chúng có mặt trong thành phần của nhân và chất nguyên sinh của tế bào.Về cấu trúc, protein là hợp chất hữu cơ có nhóm chức Ni-tơ với đơn vị cấu tạo nên protein là các acid amin.

Mối quan hệ về số lượng và chất lượng của các acide amin tạo nên giá trị dinh dưỡng của protein. Nhờ quá trì tiêu hóa, protein thức ăn được được phân giải thành các acide amin và được vận chuyển vào máu đến các tỏ chức, tại đây chúng được tổng hợp thành các protein đặc hiệu cho cơ thể. có 22 loại acide amin thường gặp trong thức ăn. Các acide amin được chia thành 2 nhóm khác nhau là các acide amin cần thiết và các acide amin không cần thiết dựa trên tiêu chuẩn về khả năng duy trì phát triển cơ thể về phương diện ý nghĩa sinh học và phản ứng sinh hóa quan trọng của cơ thể.

Acide amin cần thiết còn gọi là các acide amin không thay thế được vì chúng không được tổng hợp trong cơ thể hay được tổng hợp với tốc độ không đáp ứng nhu cầu cơ thể. Do đó, các acide amin này cần phải được cung cấp đầy đủ trong thức ăn. có 8 loại acide amin cần thiết cho cơ thể là tryptophan, lysin, phenylalanin, methionin, leucin, isoleucin, valin, threonin. Ngoài ra đối với trẻ em còn có thêm histidin và arginin.

Acide amin không cần thiết được tổng hợp trong cơ thể. khi thiếu cung cấp từ thức ăn, cơ thể bù trừ sự thiếu hụt đó nhờ vào quá trình tổng hợp.

>>>> Xem thêm : Protid là gì

  1. Vai trò

Protein là thành phần quan trọng của nhân tế bào và chất gian bào, có vai trò quan trọng trong duy trì và phát triển mô. Một số protein đặc hiệu có vai trò đặc biệt trong thành phần của men, nội tiết tố, kháng thể và các hợp chất khác.

– Các acide amin cần thiết lysin tryptophan, arginin tham gia tổng hợp protein cơ thể, là yếu tố phát triển và rất cần thiết cho cơ thể đang lớn.

– Acide amin phenylalanin có vai trò quan trọng trong tuyến giáp trạng và thượng thận.

– Arginin có liên quan đến chức phận của tuyến sinh dục và ảnh hưởng đến quá trình tạo tinh trùng.

– Leucin và isoleucin tham gia vào chức phận tuyến giáp trạng.

– Lysin tham gia vào quá trình tạo máu. thiếu lysin dẫn tới rối loạn tạo máu, hạ thấp số lượng hồng cầu và hemoglobin.

Các vai trò khác của protein là tham gia vận chuyển các dinh dưỡng qua thành ruột vào máu, từ máu đến mô của cơ thể. tạo áp lực keo điều hòa chuyển hóa nước, cân bằng kiềm toan trong cơ thể và là thành phần của kháng thể giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng. Khi khẩu phần thức ăn thế protein dẫn đến việc giảm hấp thu và vận chuyển một số chất dinh dưỡng nào đó bị ảnh hưởng mặc dù trong khẩu phần ăn vào cơ thể không thiếu chất dinh dưỡng đó. Khi trong máu lượng protein thấp, áp lực thẩm thấu trong lòng mạch thấp dẫn tới việc nước thoát khỏi lòng mạch vào khoang gian bào, dẫn đến hiện tượng phù.

Cuối cùng là vai trò cung cấp năng lượng của protein, 1 gram protein cung cấp 4 kcal.

  1. Nhu cầu

Tổ chức y tế thế giới đã xác định nhu cầu tối thiểu về protein là 0.5 gram/kg cân nặng + 100% giá trị bản lề cho an toàn, từ đó ta có nhu cầu là 1 gram/kg/ngày

Đối với phụ nữ có thai 6 tháng cuối, mỗi ngày nên có thêm 6 gram protein chuẩn.

Ở phụ nữ trực tiếp cho con bú, lượng cần thêm 15 gram/ngày.

Protein chiếm 12 – 14% năng lượng khẩu phần ăn, trong đó protein có nguồn gốc động vật chiếm 30 – 50%.

Nhu cầu protein nhằm duy trì tổ chức cơ thể với tốc độ 3 tháng 1/2 lượng protein được thay thế mới, bù trừ lượng nito thường xuyên đào thải ra ngoài theo phân, nước tiểu, da, tóc, móng, trong chu kỳ kinh nguyệt và trong tinh dịch, … để xây dựng tổ chức mới và hồi phục sau phẫu thuật, bệnh tật.

  1. Nguồn gốc

Protein có nhiều trong thức ăn thịt cá, trứng, sữa, tôm, cua, ốc,… với hàm lượng 7 – 23 gram/100 gram thịt gia súc gia cầm.

Protein thức ăn có nguồn gốc động vật thường có khá đầy đủ các acide amin cần thiết và tỉ lệ các acide amin cũng khá cân đối, trong đó protein của trứng và sữa có đầy đủ cá acide amin cần thiết và tỷ lệ acide amin cũng cân đối nhất. Protein từ thức ăn thực vật nhìn chung kém giá trị hơn so với protein động vật do thiếu hay hoàn toàn không có các acide amin cần thiết. ví dụ như gạo thiếu lysin, bắp thiếu lysin và tryptophan. Sự thiếu hụt này sẽ được khắc phục nếu phối hợp nhiều loại thức ăn và kết hợp thức ăn có nguồn gốc động vật và thực vật.

 

Post Comment